Бейсенбі, 07 Қараша 2019 15:52

ЭМИЛИО ПЕВИДО ПУПО: «БІЗ ҚИТҰРҚЫ САЯСАТҚА ЕРМЕЙМІЗ!»

Оцените материал
(0 голосов)

БҰҰ Бас Ассамблеясында Куба Республикасының өкілдері Америка Құрама Штаттарының өз елдеріне қарсы қаржылық, сауда және экономикалық шектеу қойып отырғанын сынға алып, осы мәселеге қатысты қарарды кезекті рет оқып берді.

Куба Республикасының Қазақстандағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Эмилио Певидо Пупо АҚШ пен Куба арасындағы диалог өркениетті, сындарлы және тең болуы керек, басқаша болуы мүмкін емес екенін айтты. 

– Менің білуімше, бұл Куба Республикасы тарапынан шектеуді алып тастауға қатысты айтылған алғашқы қарар емес. Мұның бұған дейінгілерден қандай да бір айырмашылығы бар ма?

– Осы жылы ұсынылған біздің есебімізде АҚШ-тың шектеуі күшейе түскенін дәлелдейтін жаңа фактілердің бірқатар мысалы келтірілген. Американың бұл саясаты барлық салаларда көрініс тауып жатқанын атап өткім келеді.

АҚШ Кубаның ынтымақтастық бағдарламаларын болдырмауға, беделін түсіруге, бағдарламаларды бәсеңдетуге барын салуда. АҚШ-тың біржақты санкция салуына байланысты ерекше қиын жағдай Дональд Трамп билікке келген соң, соңғы екі жылда пайда болды. Бұл шаралар еліміздің қалыпты дамуына кедергі келтіреді.

Иә, Куба халқы революция әкелген әлеуметтік өзгерістер нәтижесінде өте жақсы білім мен тәрбие алды. Бізде көптеген салаларда білікті мамандар бар. Осы жерде заңды сұрақ туындайды: бізде әртүрлі салада жұмыс істейтін жақсы мамандар көп. Бірақ Куба Республикасы, оның экономикасы неліктен дамымайды? Бұл проблемаларды АҚШ-тың қаржылық, экономикалық және сауда шектеулері тудырып отыр. Бұл бізге үлкен кедергі. АҚШ бұл қадамын орынды деп есептейді. Іс жүзінде бұл шектеулердің зияны орасан зор.

– Нақтылап айтыңызшы...

– Шектеулер барлық салаға салынған. Бұл адам құқығының, барша куба халқының құқығының бұзылуы және америкалықтардың өздерінің қозғалыс еркіндігін сақтамауы. Мұның бәрі еркін сауда ережелерін бұзады. Халықаралық құқық нормаларын аяқасты етеді. Тіпті экстерриториалдық сипатқа ие десем де болады.

АҚШ бүкіл әлемдегі барлық бизнесті жүргізу мүмкіндіктеріне тосқауыл қоя отырып, барлық банктік операциялар мен ақша аударымдарын аңдып келеді. Олар Кубамен сауда-экономикалық байланысы бар үшінші елдерді және жергілікті кәсіпорындарды жазалауда. Ақша аударымдарының саны қысқарды. Бұл, әрине, кубалық отбасыларға және кубалықтардың АҚШ-та тұратын туыстарына зиян тигізеді. АҚШ тіпті өз азаматтарына Кубаға саяхаттауға тыйым салды. Мұның республика экономикасына қандай әсері бар? Бұл Кубаға келетін туристер саны бір жыл бұрынғы жағдаймен салыстырғанда 1 млн туристке азаяды деген өз.

Кубаның АҚШ-тың экономикалық және сауда шектеулерінің келтірген залалы туралы баяндамасында біздің экономикаға келтірілген залалдың мөлшері 922 миллиард доллар деп көрсетілген. Бұл Куба секілді қаржылық және энергетикалық ресурстары жоқ дамушы ел үшін өте үлкен сома.

– Әйгілі «дыбыстық жанжал» мен оның салдары туралы білгіміз келеді...

– Жалған айыптар негізіндегі сылтаулармен «дыбыстық шабуылдар» арқылы Гаванадағы АҚШ консулдығының штаты қысқартылды. Бірақ мұның бәрі саяси сипатқа ие және Куба мен АҚШ арасындағы қалыпты дипломатиялық қатынастарға кедергі келтіруге бағытталған.

Бұл визаларды шектеу және Гаванадағы елшіліктерде, әсіресе АҚШ-тағы қызметкерлер санын қысқарту мәселесін туындатты. Бұл шаралардың барлығы кубалықтардың саяхаттау немесе тіпті көшіп келу құқығына тікелей әсер етеді деп санаймыз. Бұл көші-қон саласындағы ынтымақтастық туралы келісімді бұзатын шаралар. Осыған сәйкес, АҚШ жылына кем дегенде кубалықтарға 20 мың виза беруге міндеттеме алған болатын.

Кадрлардың қысқаруы салдарынан қазір кубалықтар үшінші елдерге барып, сол жерде американдық виза рәсімдеуге мәжбүр болды. Бұл өте күрделі процесс және АҚШ-тың көші-қон органдарынан виза алу процесін қиындатады. Бұл сонымен қатар кубалықтарға да зиян тигізеді. Ешкім олардың үшінші елдерге бару шығынын өтемейді. Олар виза алатынын я алмайтынын білмесе де, ақша төлеуге мәжбүр.

Мұндай саясат тек қана кубалықтардың АҚШ-қа эмиграциясының оң қанатының мүдделеріне сәйкес келеді. Олар үшін Америка Құрама Штаттары мен Куба арасындағы шиеленіс – ақша табатын үлкен бизнес.

– Сонда кубалықтардың АҚШ-қа заңсыз эмиграциялануы АҚШ-қа заңды тұрғыдан гөрі тиімдірек болғаны ма?

– Шындығында, кубалықтардың АҚШ-қа заңсыз эмиграциясының ілгерілеуі революцияның алғашқы кездерінде басталған. Бұл Кубаға қарсы насихат үшін пайдалы болды. Ұзақ уақыт бойы АҚШ-тың Кубаға қатысты көші-қон саясаты саяси сипатта болды және көші-қон процестерінің қалыпты дамуына кедергі жасалды. Сонымен қатар «Америка дауысы», «Марти ТВ және радио» сияқты түрлі арналар арқылы және басқа да радиостанциялардың ондаған, тіпті жүздеген адамдары арқылы заңсыз көші-қон үнемі жарияланып отырды. Бұл мигранттар «режимнен» (Үкімет Куба саяси жүйесін «режим» деп атаған - автор) саяси себептермен қашып, заңды түрде кете алмағандай көрінді. Тек заңсыз қадам жасау керек болды. Бірақ бұл туыстарының және өкінішке қарай балалардың өміріне қауіп төндіреді.

Осыған ұқсас әдістер біздің еліміздің, Үкіметіміздің, саяси және әлеуметтік-экономикалық жүйеміздің беделін түсіру үшін қолданылып келеді.

– Мұндай әрекеттерге Куба қалай жауап бере алады?

– Біріншіден, біз АҚШ-қа саяхаттап немесе қоныс аударғысы келетін қарапайым кубалықтар үшін жағдайды жеңілдетуге тырысамыз. Америкалық тарап Гаванадағы штатты қысқартумен қатар, бізден де осындай қадам жасауды талап етті. Олар біздің дипломаттарымызды Вашингтондағы консулдықтан қайтарып жіберді. Бірақ консулдықта қалған қызметкерлер бұл консультативтік қызметтерді сапалы әрі мүмкіндігінше тиімді ету үшін бар адамгершілік қасиеттерін салып отыр. Біз қолдан келгеннің бәрін істеп отырмыз. Бұл бізге АҚШ Үкіметінің біржақты шаралар салдарынан жасаған қиын, шектеулі жағдайларын жасауға мүмкіндік береді.

– Білуімізше, тағы бір өзекті мәселе – американың «ақыл-ойды жылыстату» саясаты...

– Иә. Бұл саясат ең жақсы ақыл-ой иелерін және барлық саланың үздік мамандарының біздің елден кетуін қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл үшін оларға АҚШ-та дереу резидент мәртебесін алуға уәде беріліп, жалақысы жоғары жұмыс ұсынылады. Олардың ішінде біздің спортшыларды, жаттықтырушыларды іздейтін адамдар көп. Көші-қон басымдықтары халықаралық бағдарламалар аясында бүкіл әлемде жұмыс істейтін дәрігерлерімізге де ұсынылады.

Олар қалай әрекет етуде? Мамандардың басым көпшілігі өздерінің халықаралық миссияларын лайықты орындап, Кубаға оралады. Олар соншалықты білімді, тіпті патриотизм, гуманизм мен ынтымақтастық қағидаттарын ұстанады.

Әрине, «ақыл-ойдың жылыстау» саясаты бізге ауыр тиеді. Жалпы, АҚШ-тың Кубаға қатысты саясатының негізгі мақсаты да – зиян келтіру. Яғни, біздің экономикаға, дамуымызға кедергі келтіру. Бірақ біз әлі дамып жатырмыз және сапалы, тегін білім беру жүйесін дамыта береміз. Басқа мемлекеттердегі халықаралық міндеттерімізді орындаудан бас тартпаймыз. Иә, шайқас мүлдем тең емес. Өйткені, АҚШ – күшті держава, ал Куба – шағын ғана дамушы ел.

– Бірнеше жыл бұрын Барак Обаманың тұсында АҚШ пен Куба арасындағы қатынастардың жақсаруына қандай да бір үміт болған еді...

– Ия, Обама үкіметі кезінде ол және оның әкімшілігі Кубамен қарым-қатынастарды қалыпқа келтірудің басталуы үшін белгілі бір шектеулі қадамдар жасағаны рас.

Бірақ қазір Куба мен АҚШ арасындағы екіжақты қатынастар ашық түрде қарама-қарсы бағытта өрбіп отыр. Америка Құрама Штаттары тағы бір рет кубалықтарға қарсы ең жоғарғы деңгейдегі агрессивті саясат пен риториканы күшейтуде. Шектеу болған кезде қалыпқа келу мүмкін емес. Ал мұндай шектеулер Гуантанамо әскери базасы біздің егеменді аумағымыздың бір бөлігін заңсыз басып алынғанға дейін болады...

Кубалықтар өз қағидаларынан айнымайды. Сыртқы саясатта да, ішкі саясатта да. Біз бопсаға ермейміз. Біз тәуелсіздік үшін ұзақ уақыт күрестік және біз өз мемлекетіміздің бостандығы үшін өте көп ақша жұмсадық. Бұл күрес кезінде біздің елдің он мыңдаған ұл-қыздары қайтыс болды. Сондықтан біз бостандықты, әділеттілікті және теңдікті бағалаймыз. Сондай-ақ Куба өзінің принциптерінен бас тартпайды. Куба халқы ешқандай қауіптен және «біржақты санкциялардан» қорықпайды. Дональд Трамп қабылдаған санкциялар да, АҚШ-тың бұрынғы 11 үкіметі қабылдаған санкциялар да бізге қауіпті емес.

Менің ойымша, АҚШ билігіне Кубамен сөйлесу, ымыраға келу және келіссөздер жүргізу тек өзара құрмет, теңдік, алғышартсыз, қорлаусыз ғана мүмкін болатындығын түсінетін уақыт келеді. Әңгіме тең жағдайда өрбуі керек. Басқа жол көріп тұрғанымыз жоқ. Шектеу саясаты, дұшпандық саясаты, риторикаға оралу саясаты, «Қырғи қабақ соғыс» оң нәтиже берген емес. Сондықтан Куба қалыпты өркениетті келіссөздерге әрқашан дайын.

– Әлемдік қоғамдастық Кубадағы жағдайға қалай қарайды?

– Әлемдік қоғамдастықтың басым көпшілігі Кубаны, АҚШ-тың экономикалық шектеуіне қарсы әділетті күресті қолдайды. Кубаның «АҚШ-тың Кубаға қарсы қойған экономикалық, сауда және қаржылық шектеуін тоқтату қажеттілігі туралы» қарарын БҰҰ қатарынан 27 рет мақұлдады. Өткен жылы 189 мемлекет біздің бұрынғы қарарымызға дауыс берді. Таяу Шығыстағы Американың одақтасы Израиль мен АҚШ-тың өзі ғана қарарға қарсы дауыс берді.

Біз өз тарапымыздан Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Қазақстан халқына АҚШ-тың экономикалық шектеуінің заңсыз, қылмыстық саясатымен әділетті күресте Кубаны тұрақты түрде қолдағаны үшін алғысымызды білдіреміз.

– Сұхбаттасқаныңызға көп рақмет!

Мы в Instagram

Мы в Facebook

Please publish modules in offcanvas position.